کتاب «زن و مسائل قضایی و سیاسی» شش سخنرانی استاد مطهری را در بر دارد که در اواخر سال 1345 و اوایل 1346 هجری شمسی در انجمن اسلامی پزشکان ایراد شده است. استاد مطهری در این سخنرانیها برخی موضوعات قضایی و سیاسی شامل شهادت، قضاوت، افتاء، اشتغال زن خارج از خانه و برخی موارد از حضور زن در سیاست را مورد بحث و بررسی قرار داده است.
این اثر در سه بخش تنظیم شده است. بخش اول با عنوان زن و شهادت، دو سخنرانی را شامل می شود. در زمینه ادای شهادت در برخی موارد هرجا دو شاهد مرد لازم باشد، در صورتی که شاهدها زن باشند شهادت چهار زن مورد قبول است. و اگر تنها یک مرد به عنوان شاهد وجود دارد به جای مرد دیگر باید دو زن شهادت بدهند. و نیز مواردی را می-توان در نظر گرفت که شهادت زن در هیچ صورتی مورد قبول واقع نمی گردد.
در پاسخ به چرایی این مسأله، برخی نقص عقل زن را مطرح کردند و برخی به نقص زن در تقوا و عدالت باور دارند و فرض سوم این مسأله را به تفاوت زن و مرد در قدرت حفظ و ضبط مرتبط می دانند.
استاد مطهری فرض اول را مورد قبول نمی داند چرا که شهادت تنها در مورد مسائل محسوس است و موارد معقول از دایره شهادت خارج است.
فرض دوم را نیز رد می کند با ذکر این مورد نقض که در امامت جماعت، عدالت شرط است و زن ها می توانند به یک زن دیگر اقتدا نمایند.
اما فرض سوم مورد تأیید قرآن است. توضیح اینکه شاهد علاوه بر عدالت باید دارای قدرت حفظ و ضبط باشد. این قاعده نیز درباره حفظ و ضبط وجود دارد که انسان موضوعاتی را بهتر حفظ و ضبط می کند که مورد توجه و علاقه او باشد. مسائل موضوع شهادت، مسائلی هستند که از حدود کارهای زن خارج است.
استاد در ادامه به این نکته نیز اشاره می کند که چه بسا از دلایل تفاوت زن و مرد در مورد شهادت و قضاوت این باشد که زن از نظر احساسات سریع التأثیرتر است.
استاد به مواردی نیز اشاره می کند که در آن شهادت زن مورد قبول نیست. این موارد عبارت اند از رؤیت هلال، طلاق، اموری که موجب اجرای حد می گردد .شهید مطهری در ادامه متناظر با هر یک از موارد یاد شده دلیل عدم قبول شهادت زنان را بیان می کند.
